Nguồn gốc PR cổ xưa

  • “Quan hệ công chúng (PR) ra đời từ khi nào?”
  • “Nó có thể giúp tôi thành công hơn trong cuộc sống này không?”
  • “Nó có ích ở chỗ nào?”

Nếu chúng ta tìm được nguồn gốc khởi sinh của PR tức là chúng ta cũng tìm được cách thức vận hành quyền lực của nó. Vận hành quyền lực của PR cho điều tốt cũng như cho điều xấu. Hãy nên nhớ rằng sức mạnh nào cũng có hai mặt.

Mặc dù đã được giới nghiên cứu chính thức công nhận sự ra đời từ thế kỷ 20, nhưng việc ứng dụng các kĩ thuật PR đã khởi sinh từ nền văn minh Ai Cập cổ xưa cách đây khoảng 3500 năm. (Ủng hộ bài viết để xem tiếp bạn nhé)

[like-gate]
Vị Pharaon nữ đầu tiên của Ai Cập Hatshepsut (1508-1458 TCN) là một trong những nữ vương quyền lực nhất trong lịch sử thế giới cổ đại, dù rằng việc một người phụ nữ đứng lên cầm quyền là điều rất hiếm xảy ra ở Ai Cập. Sự cai trị của Hatshepsut kéo dài hơn 20 năm (khoảng 1479-1458 TCN) là thời gian cai trị dài nhất trong số các Nữ hoàng Ai Cập cổ đại. Bà còn được ngưỡng mộ với khả năng khéo léo đạt được sự ủng hộ nồng nhiệt của công chúng.

Thực tế là, thời đó, không có một công ty PR nào để Hatshepsut thuê để xây dựng hình ảnh cá nhân của mình trong lòng dân chúng, nhưng bà đã được bao quanh bởi những Nhà cố vấn Quan hệ công chúng đích thực và mưu lược. Họ đã hướng dẫn bà cách thức sử dụng các kĩ thuật quan hệ công chúng nhằm duy trì chiếc vương miện.

Họ đã tư vấn cho bà sử dụng những hình ảnh và biểu tượng vương quyền để đại diện cho quyền lực của một vị Pharaon. Họ đã giúp bà xác nhận địa vị của một vị vua tối cao hơn là một “bà vợ vĩ đại của đức vua”. Họ đã tư vấn cho bà cách thức cai trị dân chúng theo tính cách của một người đàn ông uy quyền nhằm phù hợp với xã hội Ai Cập gia trưởng. Như vậy, nguồn gốc của quan hệ công chúng cũng cổ xưa như chính nền văn minh Ai Cập cổ đại[1].
[/like-gate]


hatshepsut

Hình 2.1. Nữ hoàng Hatshepsut của Ai Cập cổ đại (nguồn hình: wikipedia).

Còn theo Joep Cornelissen (2009), trong cuốn Corporate Communication: A Guide to Theory and Practice, vào thế kỷ 19, trong giai đoạn phát triển rực rỡ của cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh và Mỹ, các tập đoàn công nghiệp đã thuê các nhà báo, nhà tuyên truyền, các đại lý báo chí triển khai các chiến dịch thúc đẩy bán hàng. Lúc bấy giờ, vì phần lớn dân chúng là những người nhẹ dạ cả tin, nên những nội dung quảng bá thường nói quá về SPDV và nói sai sự thật.

Cho đến những năm đầu thế kỷ 20, tình trạng này chấm dứt, khi những vụ bê bối có dính dáng đến quyền lực, tài chính và tham nhũng bị phanh phui. Lúc này, để đáp trả lại, nhiều tổ chức lớn đã thuê nhà báo uy tín làm người phát ngôn cho họ, đồng thời phát tán lời giải thích rộng rãi ra đại chúng để mong giành lại được sự ủng hộ.

Đến thập kỷ 1920 – 1930, do sự cải cách kinh tế ở Mỹ, Anh và chủ nghĩa hoài nghi ở dân chúng đối với những tổ chức lớn tăng lên, nên các tổ chức đã rất cần sự giúp sức của chuyên gia truyền thông một cách thường xuyên hơn. Vì thế, các tổ chức này đã thuê những chuyên gia truyền thông để làm truyền thông bên trong và bên ngoài cộng đồng một cách bài bản.

Từ thời điểm này, ngành Quan hệ công chúng (PR) và Marketing ra đời và được xác định vai trò khá rõ ràng. Các tổ chức đã sử dụng PR để giải quyết mối hoài nghi của công chúng, làm cho họ gần gũi, thân thiện hơn với cộng đồng. Họ cũng sử dụng Marketing để tiếp thị sản phẩm đến tay dân chúng một cách hiệu quả. PR xây dựng sự thương quý trong cộng đồng để tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi cho việc tiếp thị sản phẩm. Cả Marketing và PR từ đó đã bắt đầu hành trình phát triển sóng đôi theo vai trò rất riêng như vậy, và kéo dài cho đến ngày nay.[2].

Lê Trần Bảo Phương

Trích chương 2, “Quyền năng bí ẩn” (theo NCĐT)

Nguồn dẫn:

[1] Patricia A. Curtin & T. Kenn Gaither. (2007).  International Public Relations. Sage.

[2] Joep Cornelissen. (2009). Corporate Communication, (tr. 14-32), Sage.

Quyền năng bí ẩn

Cộng đồng đọc sách nhận xét về quyển sách PR “Quyền năng Bí ẩn” (đợt 3)

Để sở hữu đầy đủ bộ sách, các bạn có thể mua sách giấy tại Vinabook, Tiki, Nhà sách Phương Nam,  Hệ thống phát hành sách Fahasa, Lazada và các nhà sách trên mạng khác. Để mua sách Ebook, các bạn có thể search tìm trên SMASHWORDS, GOOGLE PLAY BOOKS và GOOGLE BOOKS, AMAZON (Kindle […]

Giải Mã Bí Mật PR & Quyền Năng Bí Ẩn tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM

[ Cập nhật cho SV chuyên ngành truyền thông học tại TPHCM ] Quyển sách Quyền Năng Bí Ẩn và Giải mã bí mật PR ĐÃ SẴN SÀNG PHỤC VỤ NHU CẦU ĐỌC / MƯỢN tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM  – 69 Lý Tự Trọng, Phường Bến Thành, Quận 1, Tp.Hồ Chí […]

Cộng đồng đọc sách nhận xét về quyển sách PR “Quyền năng Bí ẩn” (đợt 1)

Tôi tin điều tác giả nói là đúng: Cuốn sách này ra đời là một cuộc hẹn hò với nhân duyên! Tôi thích câu đó, nhất là sau khi đã đọc xong tất cả. “Mình thật may mắn!” tôi nghĩ vậy. Trọng Nghĩa, Quận Tân Phú, TPHCM. Dĩ nhiên Quyền năng bí ẩn là một […]

Cộng đồng đọc sách nhận xét về quyển sách PR “Quyền năng Bí ẩn” (đợt 2)

Sách hay về PR (Hồng Lan) Sách hay về PR trên thị trường là hiếm lắm. Tôi làm nghề cũng chục năm rồi. Tôi mạnh dạn nói vậy. Theo tôi, mỗi cuốn sách về PR đều có cái hay, cái hạn chế riêng. Về Quyền năng Bí ẩn, tôi cho rằng quyển sách này khá […]

Quyển sách Quyền năng bí ẩn & Giải mã bí mật PR ẩn tại các thư viện đại học

Bạn có thể mượn đọc quyển sách Quyền năng bí ẩn tại Thư viện đại học: Thư viện Quốc gia Việt Nam: Thư viện Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn: Thư viện Đại học Quốc Gia Thư viện Bình Dương Thư viện Đại học Hoa Sen Thư viện Hà Nội Thư viện […]